و همه رحمت هاى خاص و عام و تكوينى و تشريعى او از راه علل و اسباب است و انتظار استثناء و رحمت فوق العاده از قانون عليت وجود ندارد . قبول دعا و خواست دعا كنندگان نيز از كانال قانون سببيت صورت مىگيرد و خارج از قانون عليت قابل دست رسى نمىباشد ؛ و بايد محبت و ايمان ما به خداوند عقلانى باشد نه عاطفى واحساساتىكه در دام شيطان و تلبيس ابليس گرفتار شده و در دين و دنياى خود زيان جبران ناپذير مىبينيم . جمعى از جوانان كم تجربه و اسير احساسات مىپرسند : « ما متدين هستيم ، نماز مىخوانيم ، روزه مىگيريم ، ولى دعاى ما قبول نمىشود ؛ ما از بندگى خداوند دلسرد شده ايم ، و مدتى است نماز را ترك كرده ايم » ! ! « 1 » مى بينيد ايمان احساساتى و به دور از عقل چه قدر زود به وسوسه شيطان از بين مىرود ، اين افراد عبادات و اطاعت خداوند را مشروط به هوسبازى و خواسته هاى طفلانه خود مىكنند ، خيال مىكنند كارهاى خداوند تابع مصالح و مفاسد نيست ، بايد به خلاف قانون عليت ، آنچه آنان مىخواهند عملى شود تا آنها مسلمان باقى بمانند . هيچ متوجه قوانين تكوينى خلقت نمىشوند . از همين قانون عام سببيت به سنت خدا تعبير شده و قرآن تصريح مىكند كه سنت خدا عوض و تبديل نمىشود بلكه ثابت و استوار است ، بندگان بايد تابع تقدير و راضى به قضاى او باشند نه اينكه توقع داشته باشند كه ربوبيت آفريدگار تابع هوس ها و خواست هاى آنان باشد .

--> ( 1 ) - چند هزار سوال در كابل از جوانان و غير جوانان يا مستقيماً يا به توسط تلويزون تمدن به من رسيده كه جواب داده ام و يكى از مؤمنين متدين شايد بيشتر از دو هزار آن سوالها و جوابها را چاپ نموده است . و جواب بسيارى از اين سوالات در تلويزون تمدن زير نويس شده است وله تعالى الحمد و منه التوفيق .